«باید برخاست» از جمله نواهای حماسی مرتبط با جنگ تحمیلی رمضان است که در کنار چند اثر دیگر، به عنوان محوریترین و تأثیرگذارترین ملودیهای برخاسته از اجتماعات مردمی مورد توجه قرار گرفته و اکنون به ندایی برآمده از هیئت تبدیل شده است که فراتر از یک اثر موسیقایی، به شعار یک ملت بدل گشته است.
به گزارش خبرنگار ما، سرود «باید برخاست» با نوای محسن محمدیپناه، شعر حجتالاسلام مروستی و تنظیم علی افسری، نخستین بار به عنوان سرود پایانی هیئت «انصارالولایت یزد» تولید شد و پس از مدتی در روزهای جنگ تحمیلی رمضان در اختیار مخاطبان قرار گرفت. این اثر توانسته به یکی از مهمترین و پرطرفدارترین موسیقیهای مرتبط با این ایام در اجتماعات خیابانی تبدیل شود و بخش کلیدی آن، یعنی کلیدواژه «باید برخاست»، در اطلاعیه ستاد تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی به عنوان شعار محوری مراسم بدرقه معرفی شده است.
مولفههای حماسی؛ از کهنالگوهای دینی تا امید به پیروزی
فراتر از ویژگیهای محتوایی شعر این سرود حماسی، گونه و سبک موسیقایی پروژه است که با ملودی و ضرباهنگ طراحیشدهاش، توانسته حس همبستگی و آمادگی برای دفاع از میهن را به درستی به مخاطب منتقل کند. این نغمه، روایتی حماسی از جهاد و مقاومت در برابر دشمن، همراه با حفظ آرمانهای ایران عزیز ارائه میدهد و مهمترین مؤلفه آن، امید و باور به پیروزی است که در عین تلخی و دشواری مسیر، با زبانی موسیقایی از سربلندی یک کشور سخن میگوید.
از دیگر مؤلفههای این سرود میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- بهرهگیری از کهنالگوهای دینی و تاریخی، از جمله داستان حضرت موسی(ع) و فرعون
- تبیین قیام عاشورا و حضرت سیدالشهدا(ع)
- بیان مفاهیم عاشورایی در ارتباط با ظهور حضرت مهدی(عج)
- توجه به ابعاد مختلف اسطورههای اسلامی و ایرانی
- عزتآفرینی ملی و مذهبی در کنار حفظ امید به آینده
از هیئت انصارالولایت تا قلب مردم
محسن محمدیپناه در یکی از گفتگوهای رسانهای خود درباره خلق نماهنگ این سرود حماسی گفته است: «این نماهنگ، قطعات پایانی نوحهای است که در مراسم سینهزنی دهه اول محرم در هیئت انصارالولایت یزد همخوانی میشد. یک هفته پیش از آغاز جنگ تحمیلی سوم، مداحی “باید برخاست” آماده پخش شد. تکخوانی این نماهنگ، مکمل صدای جمعیتی است که همخوانی آنها به اجرا ابهت و شکوهی خاص بخشیده است. این جمعیت، همان خدام هیئت بودند که دهه اول محرم را به سوگواری برای سیدالشهدا(ع) گذرانده بودند و حال خوب آنها، این رجزخوانی دستهجمعی را دلنشینتر کرد.»
محمدیپناه با اشاره به استقبال گسترده از این اثر، تأکید کرده است که این نماهنگ امید و انگیزه را به شنونده منتقل میکند و بر خلاف بسیاری از نماهنگهای حماسی، در شعر این اثر، افقی روشن و امید به آینده و پیروزی به چشم میخورد. این ویژگی باعث شده تا اثر نهتنها مورد استقبال عموم مردم قرار گیرد، بلکه جامعه نخبگانی و هنرمندان مطرح عرصههای مختلف نیز به آن علاقه نشان دهند.
روایتی از همزمانی و پیوند معنایی با بدرقه رهبر شهید
مرکز موسیقی «مأوا» که در ایام مرتبط با جنگ تحمیلی حضوری فعال در ساخت و تولید آثار حماسی داشته، در بیانیهای درباره این همزمانی معنایی نوشته است: «گاهی یک اثر، فقط یک اثر نیست… یک نغمه است که در زمان خود شنیده میشود و در بزنگاه تاریخ، معنای تازهای پیدا میکند. “باید برخاست، دنیا با آنها و مولا با ماست…” این شعری که با “أن تقوموا لله” آغاز میشد و با “بیک یا مهدی” به پایان میرسید، از همان ابتدا دعوتی به قیام، ایستادگی و امید بود؛ همان مفاهیمی که امروز در شعار محوری بدرقه رهبر شهید انقلاب نیز جلوه یافته است. بعضی واژهها را هنرمند میسراید، اما زمان است که آنها را به شعار یک ملت تبدیل میکند. و هنوز… باید برخاست.»
جمعبندی؛ نغمهای که تاریخ را به حرکت درآورد
سرود حماسی «باید برخاست» اکنون توانسته به عنوان یکی از مهمترین و پرشورترین نواهای مرتبط با ایام جنگ تحمیلی رمضان به جامعه هدف خود معرفی شود. این مسیر، همراه با تعدادی دیگر از آثار منتشرشده در این روزها، میتواند به عنوان جریانی نوین در مداحی و سرودهای حماسی تلقی شود که بیگمان فراز و نشیبهای بسیاری دارد و پس از عبور از این گذر تاریخی، قابل نقد، تحلیل و بررسی خواهد بود. اما آنچه امروز واضح است، این است که این نغمه هیئتی، با پیوند خوردن به بستر تاریخی و اجتماعی، از یک اثر هنری فراتر رفته و به ندایی برای یک ملت تبدیل شده است.
Leave a Reply