حوزه هنری انقلاب اسلامی و دفتر موسیقی، شعر و سرود سازمان صداوسیما همزمان با ایام وداع و تشییع رهبر شهید، پروژه موسیقایی تصویری «سیدالشهدای انقلاب» را منتشر کردند. این اثر سمفونیک چهار دقیقهای با تلفیق موسیقی ارکسترال و گزیدهای از بیانات رهبر شهید، با بهرهگیری از هوش مصنوعی در فرآیند تنظیم، ارکستراسیون و سازبندی تولید شده است.
ایدهپردازی؛ از موسیقی بیکلام تا تلفیق با کلام رهبر شهید
حامد اسماعیلی، مدیر استودیو «سوران» و از مدیران این پروژه، درباره شکلگیری اثر توضیح داد: از همان روزهای نخست پس از شهادت، تصمیم داشتیم اثری برای مراسم تشییع و وداع با رهبر شهید تولید کنیم. در ابتدا به اجرای اثر با خواننده یا گروه کر فکر کردیم اما در نهایت به این نتیجه رسیدیم که موسیقی بیکلام میتواند احساس را بدون وابستگی به کلام منتقل کند.
وی افزود: پس از شکلگیری نسخه اولیه، ایده استفاده از گزیدهای از بیانات رهبر مطرح شد و به این نتیجه رسیدیم که تلفیق کلام ایشان با موسیقی، میتواند فضای اثر را کاملتر کند. ساختار نهایی اثر بر همین اساس شکل گرفت.
اسماعیلی با اشاره به روند تولید این اثر گفت که از مرحله ایدهپردازی تا آمادهسازی نسخه نهایی، حدود سه هفته زمان صرف شده است. بخش قابلتوجهی از این مدت به بررسی و آرشیویابی بیانات رهبر و انتخاب بخشهایی اختصاص یافت که بتوانند در کنار موسیقی، یک سیر روایی منسجم را شکل دهند.
بهرهگیری از هوش مصنوعی در تنظیم و ارکستراسیون
وی درباره فرآیند تولید اثر نیز گفت: تنظیم، ارکستراسیون و سازبندی این پروژه بهطور کامل با استفاده از هوش مصنوعی انجام شده است. البته این به معنای حذف نقش تخصص انسانی نیست؛ طراحی پرامپتها، شناخت سازبندی ارکستر، آشنایی با نحوه استفاده از تکنوازیها و ترکیب آنها با بخشهای جمعنوازی، نقش مهمی در شکلگیری نتیجه نهایی داشت.
اسماعیلی مهمترین چالش این پروژه را دستیابی به فضایی ایرانی در قالب یک اثر سمفونیک عنوان کرد و گفت: بیشتر مدلهای هوش مصنوعی بر پایه موسیقی کلاسیک غربی آموزش دیدهاند و ایجاد فضایی با حالوهوای ایرانی و شرقی، یکی از دشوارترین بخشهای کار بود.
شکوه و مرثیه؛ دو محور اصلی اثر
وی درباره فضای احساسی این اثر تصریح کرد: از آغاز تولید، تلاش ما بر این بود که موسیقی بتواند هم شکوه یک وداع تاریخی و هم اندوه فقدان را در کنار هم روایت کند؛ به همین دلیل، «شکوه» و «مرثیه» دو محور اصلی شکلگیری این اثر بودند.
عنوان «سیدالشهدای انقلاب» که بر این پروژه موسیقایی نهاده شده، پیشتر نیز در ادبیات انقلاب اسلامی برای توصیف شخصیتهای برجستهای مانند شهید آیتالله بهشتی به کار رفته بود . مقام معظم رهبری در توصیف شهید بهشتی فرموده بودند که «حقاً سید شهدای انقلاب اسلامی است و چشم و چراغ این انقلاب و این ملت بود» . این پروژه موسیقایی با بهرهگیری از هوش مصنوعی و تلفیق موسیقی سمفونیک با کلام رهبر شهید، گامی نوین در عرصه تولیدات هنری با رویکرد تکنولوژیک محسوب میشود.
Leave a Reply