در سالهای اخیر، تئاتر ایران شاهد جریانی نوظهور و بحثبرانگیز بوده است؛ ورود پرشمار خوانندگان موسیقی به صحنههای نمایش به عنوان بازیگر. این روند که با گسترش «تئاتر خصوصی» و افزایش نیاز به جذب مخاطب شدت گرفته، اکنون به موضوعی برای تحلیلهای کارشناسانه تبدیل شده است. در حالی که هیچ منع قانونی برای حضور هنرمندان در عرصههای مختلف هنری وجود ندارد و در بسیاری از کشورهای جهان نیز «بازیگر-خواننده» در آثار موزیکال یک تخصص محسوب میشود، اما در ایران مرز میان استفاده هوشمندانه از توانایی موسیقیایی و صرفاً بهرهبرداری از محبوبیتِ خوانندگان برای فروش گیشه، گاه بسیار باریک میشود.
چالشهای بازیگری خوانندگان در تئاتر مدرن ایران
حضور خوانندگان مشهور در نمایشها، بهویژه آثاری که ماهیت موزیکال ندارند، آغازگر چالشی جدی است. برای یک خواننده، ورود به صحنه تئاتر میتواند تجربهای درخشان و تحسینبرانگیز باشد، یا در صورت نبود آمادگی و تخصص، به سرخوردگی و شکست هنری منجر شود. منتقدان بر این باورند که اگر انتخاب خواننده برای بازیگری، بر اساس نیازِ دراماتیک اثر باشد، اتفاقی فرخنده است؛ اما استفاده ابزاری از شهرت خوانندگان برای پر کردن سالنها، آسیب جدی به اعتبار هنری تئاتر وارد میکند.
در همین راستا میتوان به دو نکته مهم در بررسی این روند اشاره کرد:
تفاوت میان «کنسرت-نمایش» که ساختار اصلی آن بر پایه موسیقی است و «تئاتر» که محوریت آن بازیگری و درام است.
تأثیر متقابل ورود خوانندگان به تئاتر بر فرصتهای کاری بازیگران حرفهای که سالها برای حضور بر صحنه آموزش دیدهاند.
مرور تجربههای حضور خوانندگان در قامت بازیگر تئاتر
طی سالهای گذشته، بسیاری از نامهای آشنای موسیقی ایران، مسیر صحنه تئاتر را تجربه کردهاند. این تجربیات از همکاریهای حرفهای در اپراهای عروسکی تا حضور در پروژههای نمایشی-موسیقایی متفاوت بوده است:
خوانندگانِ بازیگر: هنرمندانی نظیر محمد معتمدی در «کلنل»، رضا یزدانی در «ساعت فراموشی»، علی زندوکیلی در «سیاوش»، و سینا ساعی در پروژههای متعدد نمایشی، با رویکردهای متفاوتی در این مسیر گام گذاشتهاند. برخی از این هنرمندان مانند ماکان اشگواری یا اعضای گروه «بمرانی»، اساساً به عنوان اجراگرانی مولف شناخته میشوند که میان موسیقی و نمایش پل زدهاند.
پروژههای کلان و پرمخاطب: آثاری چون کنسرتنمایش «سی» با حضور همایون شجریان و «سیصد» با خوانندگی رضا بهرام، نمونههای بارزی هستند که با تکیه بر شهرت خوانندگان و ستارههای سینما، فضای جدیدی را در تئاتر ایران تجربه کردند؛ تجربهای که اگرچه با اقبال عمومی مواجه شد، اما همچنان با اما و اگرهای بسیاری از سوی اهالی فن روبروست.
در نهایت، موفقیت یا شکست این تجربهها در گروی رویکرد تیمهای کارگردانی و آهنگسازی است. تئاتر به عنوان هنری زنده و دشوار، بیش از هر چیز نیازمند تخصص است و باید دید آیا این روند، نویدبخشِ ظهور نسلی از هنرمندان چندوجهی است یا تنها یک موجِ زودگذر برای مدیریت اقتصادِ هنر باقی خواهد ماند.
مجله خبری فرهنگ و کتاب ( بوکی )
مطالب مرتبط
- آلبوم موسیقی نازنین با همنوازی عود و تمبک به بازار موسیقی آمد
- نشان «سرو سیمین پارسیجان» به پاس تلاش برای اعتلای زبان فارسی به برگزیدگان اهدا شد
- ارکستر جوانان پارس زمین در پروژه «طرز تازه» روی صحنه میرود
- انتشار دو آلبوم تازه از موسیقی کلاسیک ایرانی؛ «نگاه تو» با صدای علی رستمیان و «بزم ساقی» با هنرمندی محمد فلکی
Leave a Reply