انتشارات نیستان با انتشار رمان «مرد مکتوم» نوشته حامد قربانی، گامی تازه در بازنمایی زندگی یکی از فرماندهان کمترشناختهشده دفاع مقدس برداشته است. این کتاب با رویکردی امنیتی و معمایی، روایتگر زندگی شهید علی هاشمی، فرمانده قرارگاه سری نصرت، است؛ شخصیتی که سالها پس از شهادت، همچنان در هالهای از ابهام و اتهام باقی مانده بود .
«مکتوم» به روایت یک رمان جاسوسی؛ سرگذشت فرماندهی که ناپدید شد
عنوان «مرد مکتوم» که برگرفته از واژهای به معنای «پنهانشده عامدانه» است، اشاره به ماهیت محرمانه فعالیتهای شهید علی هاشمی دارد . او که در سال ۱۳۶۷ در منطقه هور و در جریان تهاجم سراسری عراق به جزایر مجنون به شهادت رسید، به دلیل محرمانهبودن مأموریتهایش، سالها در میان همرزمانش بهعنوان یک فرد مفقودالاثر شناخته میشد و حتی اتهام جاسوسی نیز به او نسبت داده شد . این ابهام و پیچیدگی، زمینهساز شکلگیری داستانی پرتعلیق شده که مخاطب را تا پایان با خود همراه میسازد .
ساختار دومشخص و فضای امنیتی؛ روایتی متفاوت از جنگ
حامد قربانی، نویسنده این اثر، با انتخاب زاویهدید دومشخص، امکان همذاتپنداری عمیق مخاطب با شخصیت اصلی را فراهم آورده است . این شیوه روایت که در ژانر جاسوسی کاربرد ویژهای دارد، خواننده را در مسیر کشف حقیقت همراه میکند؛ از روزهای مبارزات انقلابی در اهواز تا شکلگیری قرارگاه سری نصرت و عملیاتهای پیچیده اطلاعاتی در دل هورالعظیم . نویسنده با تکیه بر پژوهشهای مستند، شخصیتهای مثبت داستان را بر اساس واقعیتهای تاریخی ترسیم کرده، اما برای افزایش جذابیت دراماتیک، شخصیتهای منفی را با رویکردی داستانی بازآفرینی نموده است.
قرارگاه سری نصرت؛ ناگفتههای جنگ اطلاعاتی در هور
قرارگاه نصرت که به دستور محسن رضایی، فرمانده وقت سپاه، راهاندازی شد، یکی از پیچیدهترین و محرمانهترین قرارگاههای جنگ تحمیلی به شمار میرفت . مأموریت این قرارگاه که فرماندهی آن بر عهده شهید علی هاشمی بود، انجام عملیاتهای شناسایی برونمرزی و جمعآوری اطلاعات از مواضع دشمن در هورالعظیم و مناطق اشغالی عراق بود . این قرارگاه در طراحی دو عملیات بزرگ خیبر و بدر نقشی کلیدی ایفا کرد و حتی در عملیات والفجر ۸ و فتح فاو، با اجرای عملیات فریب، نقش تعیینکنندهای در گمراه کردن نیروهای عراقی داشت .
قهرمانی در غیاب خود؛ اتهامات وارده و کشف حقیقت پس از ۲۲ سال
یکی از محورهای اصلی رمان، پرداختن به چالش اتهام جاسوسی است که سالها پس از ناپدید شدن شهید هاشمی، بر سرنوشت او سایه انداخته بود . مادر این شهید تا سالها باور داشت که فرزندش زنده است و حاضر به انجام آزمایش DNA نشد. سرانجام در سال ۱۳۸۹، پس از ۲۲ سال، پیکر شهید در نزدیکی محل استقرار قرارگاه نصرت کشف و هویت او از طریق آزمایش ژنتیکی تأیید شد . این رمان که با استناد به خاطرات منتشرشده همرزمان و اسناد موجود نگاشته شده، تلاش دارد تا تصویری واقعگرایانه از این فرمانده گمنام ارائه دهد و پاسخی به اتهامات ناروایی باشد که سالها بر جایگاه او سایه افکنده بود.
Leave a Reply