انتشار کتاب «متهم دادگاه Old Bailey» نقطه عطفی در ادبیات مستندنگاری دفاع مقدس است که پس از ۱۴ سال تحقیق و پیگیری مداوم، ابعاد پنهان زندگی عبدالله نوری‌پور را برای مخاطبان بازگو می‌کند.
واکاوی مسیر پرفراز و نشیب نگارش کتاب متهم دادگاه Old Bailey
مرتضی قاضی، نویسنده و پژوهشگر ادبیات پایداری، در نشستی تخصصی به تشریح فرآیند طولانی و پیچیده تولید این اثر پرداخت. وی با اشاره به اینکه مسیر تحقیق برای این کتاب از سال ۱۳۸۳ آغاز شده بود، تأکید کرد که تکمیل روایت «متهم دادگاه Old Bailey» نیازمند گذشت ۱۴ سال زمان و بررسی‌های دقیق میدانی بوده است. قاضی که پیش‌تر در پروژه «دستمال سرخ‌ها» به شخصیت نوری‌پور برخورده بود، متوجه خلأ داستانی عجیبی شد؛ نوری‌پور که از چهره‌های شاخص ابتدای جنگ بود، ناگهان از روایت‌های رسمی ناپدید می‌شد که همین امر جرقه اصلی تحقیق پیرامون مأموریت‌های برون‌مرزی او را زد.
چالش‌های راستی‌آزمایی در مستندنگاری کتاب متهم دادگاه Old Bailey
یکی از ارکان اصلی در تولید این اثر، استفاده از منابع متنوع برای افزایش استنادپذیری بوده است. نویسنده کتاب با بهره‌گیری از اسناد آرشیوی بریتانیا و مطبوعات خارجی نظیر روزنامه «گاردین»، موفق شد تصویری دقیق‌تر از آنچه در دهه ۵۰ شمسی بر نوری‌پور گذشته بود، ارائه دهد. این کتاب تنها بر خاطرات شفاهی متکی نیست، بلکه با تلفیق روایت راوی و شواهد تاریخی، تلاش کرده است تا روایتی صادقانه و چندوجهی ارائه دهد.
در این مسیر پژوهشی، دو نکته کلیدی مد نظر قرار گرفت:
استفاده از اسناد بین‌المللی: بهره‌گیری از تحقیقات پژوهشگرانی همچون مجید تفرشی برای دسترسی به اسناد دادگاه‌های بریتانیا جهت تطبیق روایت‌های شفاهی با واقعیت‌های تاریخی مستند.
روش روایت غیرخطی: انتخاب ساختار غیرخطی در کتاب که به خواننده اجازه می‌دهد در کنار آشنایی با زندگی شخصی نوری‌پور، به عمق فعالیت‌های برون‌مرزی و دوران حضور او در گروه «دستمال سرخ‌ها» پی ببرد.
پیوند میان پروژه‌های پژوهشی و کشف سوژه‌های جدید
قاضی معتقد است که یک پژوهشگر موفق باید همواره به دنبال سوژه‌های نهفته در دل پروژه‌های بزرگ‌تر باشد. تجربه نگارش کتاب «متهم دادگاه Old Bailey» به وی آموخت که چگونه می‌توان از دل پروژه‌ای مانند دستمال سرخ‌ها، شخصیت‌های مستقل و مهمی همچون حاج محمد ابوالقاسمی را کشف کرد. این شیوه نگاه باعث شد تا پروژه‌های تحقیقاتی او نه تنها به یک کتاب محدود نشود، بلکه به یک جریان مداوم از ثبت خاطرات شفاهی و تاریخ‌نگاری تبدیل شود که برای نسل‌های آینده نیز قابل استناد باقی بماند.
مجله خبری فرهنگ و کتاب ( بوکی )
مطالب مرتبط
- کتاب خبرهای داغ مارتیک با محوریت روایت زندگی نوجوانان در دوران دفاع مقدس منتشر شد
- کتاب صوتی «جز چشم سیاه تو» با صدای سیدمهدی شجاعی برای علاقه‌مندان به ادبیات دینی منتشر شد
- فراخوان پانزدهمین جایزه ادبی یوسف برای نویسندگان داستانی استان تهران منتشر شد
- کتاب «گاه گمشدگان» رونمایی شد؛ روایت هایی از دل زیارت در ۱۹ اثر ادبی
