کارگردان فیلم «حاشیه» که در چهل و چهارمین جشنواره فیلم فجر حضور داشت، از الهام گرفتن این اثر از پروندههای واقعی ناپدید شدن کودکان در حاشیه شهر تهران خبر داد و گفت: این کودکان تحت فشار معیشتی و کاری آنقدر در شرایط سختی هستند که ناپدید شدنشان گاه چندان جدی گرفته نمیشود.
به گزارش خبرنگار فرهنگی اقتصادی ما، محمد علیزادهفرد در گفتوگویی تفصیلی به تشریح ایدهها، چالشها و فرآیند ساخت نخستین فیلم سینمایی خود با نام «حاشیه» پرداخت و از موانع متعددی گفت که بر سر راه تولید این اثر وجود داشته است.
الهام از پروندههای واقعی ناپدید شدن کودکان در حاشیه تهران
علیزادهفرد با اشاره به ریشههای شکلگیری ایده فیلم «حاشیه» تصریح کرد: ایده اولیه این فیلم از یک پرونده واقعی الهام گرفته شده است. خط روایی اصلی که به مسئله ناپدیدشدن کودکان در حاشیه شهر تهران میپردازد، نمونه عینی دارد و فیلمنامه تا حدودی از واقعیتهای موجود گرتهبرداری کرده است.
وی با تأکید بر تفاوت شخصیت اصلی فیلم با نمونههای واقعی افزود: درباره ویژگیهای شخصیتی و موقعیت اجتماعی کاراکتر اصلی، چنین تطابقی با نمونههای واقعی وجود ندارد. بخشهایی از روایت فیلم نیز ریشه در تجربه شخصی من دارد؛ شخصیتی به نام آقای باقری که در فیلم به او اشاره میشود، در محله ما که شباهت بسیاری با فضای فیلم داشت، حضور یافت و پس از چند سال حضور مستمر این فرد، سروسامان محله ما بهکلی دگرگون شد. ما این عناصر را در کنار یکدیگر قرار دادیم و در قالب یک اثر سینمایی بازآفرینی کردیم.
چهارمین تلاش برای ساخت فیلم حاشیه به نتیجه رسید
این کارگردان فیلماولی درباره چالشهای متعدد تولید این اثر سینمایی گفت: چندین بار برای تولید این فیلم اقدام کردیم و در چهارمین تلاشمان بود که ساخت «حاشیه» میسر شد. از طریق نهادها و ارگانهای مختلف نیز پیگیریهایی انجام دادیم، اما آنها نیز با ساخت فیلم موافقت نکردند. شاخصترین این نهادها، بنیاد سینمایی فارابی در دورههای قبل بود که فیلمنامه را مطالعه و رد کردند. عمدهترین ایرادی که به فیلمنامه ما وارد میشد، این بود که چرا این حجم از اتفاقات تلخ را پشت سر هم به تصویر میکشید.
کودکانی که ناپدید شدنشان در حاشیه شهر جدی گرفته نمیشود
علیزادهفرد با اشاره به آمار نگرانکننده ناپدید شدن کودکان در مناطق حاشیهای خاطرنشان کرد: آمار واقعی دزدیده شدن کودکان وجود دارد، اما هرگز بهصورت رسمی اعلام نمیکنند که چه تعداد دقیقاً دچار این وقایع میشوند. افرادی هستند که پیگیر وضعیت بسیاری از کودکانی که در طبقه متوسط شهر یا حتی مناطق پایینتر ناپدید میشوند باشند، اما وقتی به حاشیه شهر وارد میشوید، شرایط متفاوت است. این کودکان آنقدر تحت فشار معیشتی و کاری هستند که ناپدید شدنشان گاه چندان جدی گرفته نمیشود. آنها در کورهپزخانهها کار میکنند، غالباً مورد آزار قرار میگیرند و بسیاری از آنها به دلیل شدت فشار کاری، فرار را بر قرار ترجیح میدهند. داستان فیلم ما درباره این دسته از افراد بود.
وی با بیان اینکه در دورهای برخی مسئولان به دلیل کوتاهی در پیگیری پرونده گم شدن این بچهها با احکام قضایی مواجه شدند، افزود: این نکته حائز اهمیت است که نسبت به این افراد نیز جدیت وجود داشته و با متخلفان برخورد شده است، اما متأسفانه اجازه نمیدهند این موارد را به تصویر بکشیم و همواره تأکید میکنند که هیچکس کوتاهی نمیکند.
نقش کمال تبریزی در تکمیل پازل «حاشیه»
کارگردان فیلم «حاشیه» درباره همکاری با کمال تبریزی به عنوان مشاور کارگردان اظهار کرد: برای ساخت فیلم اول، داشتن مشاور از الزامات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است. نامهایی به من معرفی شدند که از میان آنها بسیار مشتاق بودم با آقای تبریزی همکاری کنم. نخستین خاطره من از او به دورهای بازمیگردد که خودم در فضایی نزدیک به حاشیه شهر زندگی میکردم. من و برادرم پساندازمان را جمع کردیم و یک آخر هفته به سینما رفتیم تا فیلم «لیلی با من است» را تماشا کنیم. پس از خروج از سالن، کرایه ماشین برگشت را نیز خرج کردیم و دوباره به سینما بازگشتیم و پس از تماشای مجدد فیلم، پیاده به خانه آمدیم.
وی درباره نقش مشورتی تبریزی در فیلم «حاشیه» بیان کرد: آقای تبریزی در مرحله پیشتولید به ما ملحق شدند. متن فیلمنامه را با هم صفحهبهصفحه مرور و بررسی کردیم. نکات ارزشمندی مطرح کردند و بر اساس آنها تغییراتی روی فیلمنامه اعمال شد. به طور مثال با مشورت آقای تبریزی سکانس پایانی فیلم که محسن در پایان به مهدی خبری را اعلام میکند، اضافه شد. آن سکانس در فیلمنامه اولیه وجود نداشت و این اتفاق تأثیر بسیار مثبتی بر پایانبندی فیلم گذاشت.
بازخورد مثبت تبریزی و واکنشهای مردمی به «حاشیه»
علیزادهفرد درباره بازخورد کمال تبریزی نسبت به نسخه نهایی «حاشیه» عنوان کرد: آخرین نسخهای که با هم دیدیم، خوشبختانه برای آقای تبریزی رضایتبخش بود و بازخوردشان بسیار مثبت و همراهانه بود. حتی در مرحله تدوین، پس از اتمام کار، کل فیلم را مجدداً با هم دیدیم و در آن مرحله نیز نکاتی را مطرح کردند.
وی در پاسخ به انتقادات مطرحشده درباره شخصیت روحانی فیلم و اینکه صرفاً به فیلمنامه الصاق شده است، گفت: به اعتقاد من اگر شغلی غیر از روحانیت برای این شخصیت در نظر میگرفتیم و این عنصر را از پازل داستان خارج میکردیم، بخش مهمی از روایت ما دچار مشکل میشد. تضاد شخصیت روحانی ما با مهدی بسیار جالب توجه است و اتفاقاً به بهتر دیدهشدن او کمک میکند. در «حاشیه» با قهرمانی مواجه هستیم که خودش برای گرفتن حقش دست به کار میشود، اما درعین حال چارچوبهای اخلاقی دارد و به هیچوجه از این مواضع اخلاقی کوتاه نمیآید.
چشمانداز اکران فیلم حاشیه
این کارگردان در پایان درباره پیشبینیاش از اکران عمومی «حاشیه» اظهار کرد: بازخورد مردم در اکرانهای مردمی جشنواره فیلم فجر خوب بود و در فضای مجازی نیز به جز چند نفر، نظرات مثبتی دریافت کردیم. اینکه چه زمان و با چه فیلمهایی اکران شویم، تبلیغاتمان چگونه باشد و … همه در فروش فیلم در سینماها تأثیر دارد، اما امیدوارم اتفاقات خوبی برای فیلممان رقم بخورد تا باعث دیده شدن آن شود.
فیلم سینمایی «حاشیه» به تهیهکنندگی یوسف منصوری ساخته شده و هنرمندانی چون هادی کاظمی، مهران احمدی، سجاد بابایی، ونوس کانلی، میترا رفیع، جواد قامتی، محمود نظرعلیان، محمد موحدنیا، حسین شهبازی و آندیا عبدالرضایی در آن ایفای نقش کردهاند.
Leave a Reply